Chuyên mục
Bàn Phím Cơ

Bàn phím cơ là gì? Có gì đặc biệt so với bàn phím thường?

Bàn phím cơ có gì hấp dẫn mà sao dân chơi lại say mê đến thế? Sẵn sàng chi vài triệu, thậm chí vài chục triệu cho cái khung nút bấm đó?

Đó là thắc mắc hiển nhiên của những người ngoại đạo nhìn vào thế giới của những người chơi bàn phím cơ. Mình đã từng là một trong những kẻ ngoại đạo đó và cũng đã từng cảm thấy RẤT VÔ LÝ khi phải người ta có thể chi vài triệu cho 1 cái bàn phím gõ máy.

Chỉ đến khi tự dấn thân vào thế giới phím cơ, được trải nghiệm sự khác biệt trên đầu ngón tay qua từng nút gõ phím, mình mới bắt đầu hiểu rõ sự hấp dẫn của thú chơi công nghệ này.

Bàn phím cơ là cả một thế giới rộng lớn dành cho những người thích mày mò, khám phá và trải nghiệm. Đó không chỉ đơn giản là trải nghiệm gõ phím đánh máy, mà còn là một thú đam mê, và thậm chí trở thành cả một lối sống. Nó cũng giống như cách người ta chơi dàn nhạc hi-end audiophile, chơi đồng hồ, chơi sneaker,…

Vậy bàn phím cơ là gì? Nó có gì đặc biệt mà càng lúc lại có nhiều người đam mê nó đến thế?

Bàn phím cơ là gì?

Bàn phím cơ (Mechanical Keyboard) giải thích đơn giản dễ hiểu nhất là bàn phím sử dụng các thành phần cơ học – các chiếc nút bấm công tắc cơ học (switch) nằm ở dưới mỗi phím bấm.

Cơ chế hoạt động củaa switch dựa trên sự tiếp xúc giữa hai lá kim loại có tính chất dẫn điện để tạo nên tín hiệu mỗi khi hai lá kim loại này tiếp xúc với nhau. Mỗi lần bạn gõ phím, lò xe sẽ được ép lại, ép 2 chân kim loại tiếp xúc với nhau, gửi tín hiệu thông báo phím đã được nhận.

Trên bàn phím cơ, mỗi nút bấm được trang bị một switch riêng biệt, hoạt động độc lập với nhau. Tùy vào số phím bấm được trang bị mà mỗi bàn phím sẽ có số switch tương ứng. Chi phí cho bàn phím cơ cao hơn hẳn loại thường nhưng sẽ đem lại cảm giác nhấn tốt hơn hẳn, độ chính xác cao và độ bền vượt trội (hơn 50 triệu lần nhấn)

Còn trên bàn phím thường, bên dưới các nút bấm là một tấm đệm cao su (membrane keyboard), có nhiệm vụ truyền tín hiệu từ nút bấm đến bo mạch điều khiển nằm bên dưới. Ưu điểm của bàn phím đệm cao su là giá thành rẻ nhưng lại có những nhược điểm lớn: cảm giác nhấn không êm tay, tốc độ gõ phím chậm, độ chính xác không cao và tuổi thọ sản phẩm ngắn (1 triệu lần nhấn).

Khái niệm bàn phím cơ ngày nay được chia thành hai loại:

  • Bàn phím cơ sử dụng switch hệ cơ học (Cherry MX, Kailh, Gateron,…) với tiếp điểm cơ học. Các hãng phổ biến: Filco, Leopold, Varmilo, Ducky, iKBC, Votex,…
  • Bàn phím cảm ứng điện dung sử dụng switch Topre – một loại switch không điểm tiếp xúc (contactless), nhận lệnh mà không cần đi hết hành trình phím như bàn phím cao su. Các hãng phổ biến: HHKB, Realforce, Leopold,…

Lịch sử của bàn phím cơ

Bàn phím cơ không phải là công nghệ đột phá gì mới. Trên thực tế, bàn phím cơ đã ra đời từ những năm 80 của thế kỷ trước, xuất hiện trên các máy tính của IBM / Apple. Gần như mọi máy tính thời đó đều được xuất xưởng cùng với chiếc bàn phím cơ đi kèm.

Bàn phím cơ IBM sử dụng công tắc lò xo oàn (buckling spring)

Chi phí sản xuất bàn phím cơ thời đó rất đắt đỏ nên dần bị thay thế bởi công nghệ bàn phím đệm cao su (membrane) với ưu điểm chi phí sản xuất rẻ hơn rất nhiều. Các bộ máy tính từ những năm 90 đến nay đều được xuất xưởng với loại bàn phím mới này – chính là loại bàn phím thông thường mà chúng ta đã quen thuộc từ khi mới sử dụng máy tính.

Trong khi đa số mọi người cảm thấy thích thú với các thiết kế siêu mỏng, nhỏ gọn của bàn phím membrane, nhiều người vẫn khao khát tìm về trải nghiệm gõ lọc cọc và cảm giác cơ học bên dưới ngón tay của ngày xưa. Nắm bắt thị hiếu, nhiều công ty bắt đầu quay lại nghiên cứu sản xuất bàn phím cơ – sử dụng công tắc cơ học thế hệ mới (mechanical switch) để giảm chi phí so với loại bàn phím dùng công tắc lò xo oằn (buckling spring) thời xưa của IBM. Bạn có thể tham khao chi tiết trên Wikipedia để hiểu rõ hơn về lịch sử bàn phím máy tính.

Ban đầu chỉ hướng đến những người đam mê cảm giác gõ phím, bàn phím cơ nhanh chóng trở nên phổ biến trong cộng đồng gamer (những người cần sự chính xác trong từng cú gõ phím) và cộng đồng lập trình viên / developer (những người cần sự phản hồi của tứng nút nhấn để giảm tỉ lệ gõ sai).

Tại sao bạn nên dùng bàn phím cơ?

Bàn phím cơ mạng lại rất nhiều lợi ích so với bàn phím cao su thông thường. Mình đã thử và đã mê tít. Dưới đây là một số lợi ích bạn có thể tham khảo để hiểu tại sao càng lúc càng có nhiều người sắm cho mình 1 bàn phím cơ cho công việc / giải trí

Tăng độ chính xác

Bàn phím cơ mang lại phản hồi xúc giác tốt hơn trên mỗi lần gõ phím. Nhờ đó bạn sẽ luôn biết rõ mình đã gõ phím hay chưa. Một khi đã quen, bạn sẽ luôn tự tin với từng nút bấm, hạn chế tối đa lỗi sai.

Độ bền tuyệt vời

Một trong những ưu điểm lớn nhất của bàn phím cơ là sự bền bỉ theo thời gian. Mỗi switch có tuổi thọ ít nhất 50 triệu lần nhấn, vượt xa thông số của các loại bàn phím đệm cao su thông thường. Ngoài ra, do mỗi switch hoàn toàn độc lập với nhau, bạn có thể dễ dàng sửa chữa thay thế nếu bất kỳ switch nào bị hư. Không như bàn phím đệm cao su, hư 1 nút là vứt luôn cả bộ.

Tiết kiệm chi phí

Nghe có vẻ vô lý khi giá bàn phím cơ mắc gấp 5-10 lần bàn phím thường, nhưng nếu tính toán kỹ bạn sẽ thấy rõ sự hợp lý khi chọn mua bàn phím cơ. Bàn phím đệm cao su thường chỉ sử dụng được khoảng 1 năm sẽ bắt đầu có dấu hiệu bấm không ăn, bị hỏng vặt. Còn bàn phím cơ có thể trụ được 5-10 năm là chuyện bình thường.

Đầu tư cho 1 bàn phím cơ chất lượng để sử dụng lâu dài sẽ tiết kiệm hơn hẳn việc mỗi năm lại phải mất thời gian tìm mua bàn phím dỏm mới vì cái cũ bị hư.

Gõ phím sướng tay hơn

Đa số mọi người đều nhận xét rằng gõ phím trên bàn phím cơ sướng tay hơn nhiều so với bàn phím thường. Bạn cần phải tự mình trải nghiệm cảm giác lò xo phản hồi khi nhấn phím hay tiếng lóc cóc của clicky switch (Cherry MX Blue) thì mới hiểu rõ sướng thế nào.

Khả năng tùy biến cao

Bàn phím cơ có rất nhiều kích thước khác nhau (full-size, TKL, 65%, 60%) để bạn chọn lựa. Thiết kế đủ dạng từ hầm hố, dễ thương, hoài cổ. Bạn có thể tùy biến bàn phím cơ bằng cách thay keycap (nút phím) theo phong cách riêng.

multicolored computer keyboard
Photo by Paul Esch-Laurent on Unsplash

Cầu kỳ hơn, bạn còn có thể tự mình lắp ráp cả bộ bàn phím kết hợp các thành phần linh kiện (Vỏ, mạch PCB, Plate, switch, keycap) theo nhu cầu sử dụng. Sự sáng tạo trên bàn phím cơ là vô hạn.


Thú chơi bàn phím cơ

Bàn phím cơ ngày nay không chỉ là công cụ phục vụ công việc – giải trí, nó đã trở thành một thú chơi với cả một cộng đồng rất lớn trên toàn thế giới. Trang Reddit Mechanical Keyboards hiện có đến hơn 500.000 thành viên là một trong những minh chứng cho sự nở rộ của bàn phím cơ trên toàn thế giới.

Keycap GMK + MITO Pulse có giá $155. Ảnh: Drop

Nhiều bộ bàn phím cơ có giá lên đến vài chục triệu đồng và có thể còn cao hơn nữa. Hay nhiều bộ keycaps (vỏ phím) có giá vài triệu đồng trở lên là chuyện bình thường. Đôi khi muốn mua cũng chẳng được vì hàng hiếm lâu lâu mới mở bán một lần, và phải đợi vài tháng mới có hàng. Chơi bàn phím cơ cũng công phu giống hệt chơi sneaker, đồng hồ hay tai nghe vậy đó.

Nhờ sự tùy biến tuyệt vời, bất kỳ ai cũng có thể sáng tạo ra một bộ bàn phím cơ dành riêng cho bản thân mình. Vừa phù hợp với nhu cầu sử dụng, vừa thể hiện cá tính. Đôi khi sắm bàn phím mới về chỉ để ngắm, hiếm khi sử dụng, chỉ vì ở nhà đã có quá nhiều bàn phím rồi!

Anne Pro 2

Bàn phím cơ còn có sức hút ghê gớm bởi sự đa dạng của các loại switch, keycap, và hãng sản xuất. Cùng một loại switch nhưng trải nghiệm sẽ hoàn toàn khác biệt trên 1 bàn phím giá 1 triệu và bàn phím giá 3 triệu.

Bản thân mình cách đây 3 tuần còn chưa biết bàn phím cơ là gì. Vậy mà bây giờ đã sử dụng qua 3 em: iKBC CD87 – Cherry Brown, Keychron K2 – Gateron Switch (đã tiễn), Anne Pro 2 – Gateron Red. Hiện tại đang chờ Leopold FC660M – Cherry Black bay từ Hàn Quốc về. Mua vì thấy nó đẹp, vì muốn trải nghiệm thử Cherry Black, chứ thật ra ở nhà đã đủ 2 phím dùng cho 2 máy tính rồi.

Leopold FC660M Sweden White đẹp khó cưỡng!

Ai dính vô món bàn phím cơ này lúc nào cũng khao khát có được trải nghiệm gõ phím sướng hơn. Lúc nào cũng tìm kiếm sự thay đổi, trải nghiệm bàn phím mới, switch mới. Cuộc chơi bàn phím cơ là một hố sâu vô tận khó thoát ra…

Lời kết

Bàn phím cơ không phải dành cho mọi người. Sẽ có những người chê nó dày cộp xấu xí, số khác thì cực ghét âm thanh ồn ào của các phím bấm. Đã vậy giá lại còn đắt gấp 5-10 lần các loại bàn phím siêu mỏng, siêu êm đang bán ngoài thị trường.

Tuy nhiên, nếu bạn thường xuyên sử dụng máy tính, gõ văn bản, viết blog hay lập trình, hãy cân nhắc đầu tư cho mình bàn phím cơ. Nó sẽ là một người bạn hỗ trợ bạn đắc lực, không chỉ trong công việc mà còn trong giải trí – chơi game.

Nếu bạn còn phân vân, hãy ra cửa hàng và trải nghiệm thử. Chắc chắn bạn sẽ không thể cưỡng lại sức hút từ bàn phím cơ đâu. Mình đã thử và đã nghiện!

Nguồn: Phong Cách Xanh, Lifehacker

Nếu bài viết của mình mang đến thông tin, kiến thức hữu ích cho bạn, đừng ngại gửi tặng mình ly bia để có thêm động lực chia sẻ nhiều hơn nữa. Cám ơn bạn!

Trả lời